ABD Başkanı Donald Trump, İran ile nükleer anlaşmanın imzalanmak üzere olduğunu ve İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırıların bu süreci birkaç saat geciktirdiğini açıkladı. Başkan, “Planlama zaten yapılmıştı, şimdi sadece birkaç saat sonra gerçekleşecek” ifadelerini kullandı. Ayrıca, saldırı kararının Netanyahu’ya iletilmesinde kendisinin büyük bir öfke duyduğunu belirtti.
İsrail’in saldırısının etkileri
Gecikmenin nedeni
Trump, İsrail’in Lübnan’a yönelik operasyonunun, İran anlaşmasının imzalanma zamanlamasını zorunlu olarak ertelediğini söyledi. Saldırının planlandığı gibi gerçekleşmemesi, diplomatik sürecin kritik saatlerinde bir aksaklık yarattı.
Netanyahu ile iletişim
Başkan, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’ya saldırı kararını iletirken büyük bir sinir yaşadığını ve bu durumun kendisine doğrudan iletildiğini vurguladı. Trump, “Bu tür bir adım, bölgedeki istikrarı tehlikeye atar” dedi.
İran ile nükleer anlaşma detayları
Mutabakatın temel maddeleri
İran ve ABD, üç aydır süren görüşmelerin ardından nükleer programın sınırlandırılmasını içeren bir mutabakata varmak üzere. İran, nükleer silah üretmeyeceğini ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlayacağını taahhüt edecek. ABD ise yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun seyreltilmesine izin verecek.
Yaptırımlar ve petrol satışları
Amerikan yönetimi, anlaşma kapsamında İran’a uygulanan petrol yaptırımlarını geçici olarak askıya alacak ve Tahran’ın petrol ihracatına izin verecek. Ayrıca, dondurulmuş varlıklardan 25 milyar doların serbest bırakılması da planlanıyor.
Deniz yolu açılışı
Mutabakat imzalandıktan sonra Hürmüz Boğazı tüm ticari gemilere açılacak. İran yetkilileri, ABD’nin de İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağını doğruladı.
Gelecek adımlar ve bölgesel etkiler
ABD’nin askeri planları
Trump, anlaşma sonrası uygun bir zamanda B‑2 bombardıman uçaklarıyla İran’da gömülü nükleer kalıntıların çıkarılacağını ve bu materyallerin etkisiz hale getirileceğini belirtti.
Orta Doğu’da iş birliği beklentisi
Başkan, İran ve diğer Orta Doğu ülkeleriyle uzun vadeli iş birliğinin “sabırsızlıkla bekleniyor” olduğunu ifade etti.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, mutabakatın kesin tarihinin henüz netleşmediğini ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasının anlaşmanın vazgeçilmez bir parçası olduğunu yineledi.
İlgili konular: Trump, Iran, Israel, Lubnan
