Kim: ABD ve İran İslam Cumhuriyeti; Ne: yeni bir barış ve nükleer anlaşma taslağı; nerede: İsviçre'de müzakere planı; ne zaman: 60 gün içinde nihai anlaşma hedefi; neden: bölgedeki çatışmaları sona erdirme ve ekonomik istikrar; nasıl: kapsamlı bir metinle tarafların taahhütleri belirlendi.
Temel Taahütler ve Askeri Durum
Silahsızlanma ve Savaşın Sonu
İlk maddeye göre, ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak durduracaklarını ilan ediyor. Taraflar, birbirlerine karşı güç kullanma tehdidinden kaçınma ve askeri eylemlere başvurmama sözü veriyor.
Egemenlik ve İçişlere Müdahale Yasağı
İki ülke, karşılıklı egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı göstereceklerini, iç işlerine karışmayacaklarını taahhüt ediyor. Bu madde, bölgesel istikrarı korumak için kritik bir adım olarak görülüyor.
Deniz Trafiği ve Askeri Çekilme
Abluka Kaldırılması
ABD, mutabakat imzalandıktan 30 gün içinde deniz ablukasını kaldıracak ve ticari gemi trafiğini savaş öncesi seviyeye döndürecek. Aynı sürede ABD güçleri bölgeden çekilecek.
İran’ın Deniz Açıklığı
İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğini 30 gün içinde yeniden başlatacak, mayın temizliği ve teknik engellerin kaldırılması için çalışacak.
Ekonomik Destek ve Finansman
300 Milyar Dolarlık Yardım Paketi
ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın ekonomik rehabilitasyonu için en az 300 milyar dolar finansman sağlayacak. Bu plan, 60 gün içinde nihai anlaşmanın bir parçası olarak netleştirilecek.
Yaptırımların Kaldırılması
Mutabakat kapsamında, ABD tek taraflı yaptırımları tamamen kaldıracak. BM Güvenlik Konseyi ve IAEA kararlarıyla da desteklenen bu adım, İran’ın ham petrol ve petrokimya ihracatına muafiyet sağlayacak.
Nükleer Program ve Denetim Mekanizması
Silah Üretmeyecek Taahhüt
İran, nükleer silah üretmeyeceğini bir kez daha teyit ediyor. Zenginleştirilmiş materyalin durumu ve nükleer ihtiyaçlar, nihai anlaşmada detaylı olarak ele alınacak.
Uygulama ve İzleme
Taraflar, anlaşmanın uygulanmasını denetlemek için bir yürütme mekanizması kuracak ve BM Güvenlik Konseyi kararıyla bağlayıcı hale getirecek.
