Rusya Dışişleri Bakanlığı, stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik en önemli anlaşma olan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (New START)'nın süresinin dolduğunu ve tarafların artık anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerden muaf olduğunu duyurdu. Bakanlık, ABD'nin anlaşmayı uzatma yönündeki girişimlerine olumlu yanıt vermediğini belirtti. Bu gelişme, küresel nükleer denge açısından önemli sonuçlar doğurabilir.
Anlaşmanın Sonu ve Gerekçeleri
Rusya'dan Açıklama: Yükümlülükler Sona Erdi
Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Yeni START anlaşmasının süresinin dolduğu ve bu durumun tarafları anlaşma kapsamındaki tüm yükümlülüklerden serbest bıraktığı vurgulandı. Bakanlık, ABD'nin anlaşmaya yönelik yaklaşımını hatalı olarak değerlendirerek, Rusya'nın kendi ulusal güvenliğini korumak adına kararlı askeri-teknik önlemler almaya hazır olduğunu ifade etti. Bu durum, iki süper güç arasındaki silahsızlanma çabalarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.
Anlaşmanın Tarihsel Arka Planı
Bugün sona eren Yeni START anlaşması, ABD ile Rusya Federasyonu arasında 2010 yılında imzalanmıştı. Bu anlaşma, daha önceki START 1 ve START 2 anlaşmalarının bir uzantısı niteliğindeydi. Anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıkları ve taşıyıcı füzeler üzerinde kısıtlamalar getirerek, küresel nükleer silahlanma yarışını kontrol altında tutmayı amaçlıyordu. Rusya, geçen yıl anlaşmanın yükümlülüklerine bir yıl daha uyacağını açıklamıştı, ancak bu süre de bugün itibarıyla dolmuş oldu.
Nükleer Silahlanma Dengesi ve Gelecek Kaygıları
Dünyanın En Büyük Nükleer Güçleri
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya ve ABD, sahip oldukları nükleer savaş başlığı sayılarıyla dünyanın en büyük iki nükleer gücü konumunda. Rusya'nın yaklaşık 5 bin 459, ABD'nin ise 5 bin 177 nükleer savaş başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu iki ülkeyi, 600'ün üzerinde savaş başlığıyla Çin takip ediyor. Anlaşmanın sona ermesi, bu ülkeler arasındaki nükleer silah rekabetini yeniden alevlendirebilir.
Soğuk Savaş Sonrası Mimari Tehlikede
2010 yılında dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rusya lideri Dimitri Medvedev tarafından Prag'da imzalanan Yeni START anlaşması, Soğuk Savaş sonrası dönemde kurulan nükleer denge mimarisinin temel taşlarından biriydi. Bu anlaşmanın fiilen sona ermesi, küresel güvenlik açısından ciddi endişelere yol açıyor. Uzmanlar, anlaşmanın yokluğunda ülkelerin nükleer kapasitelerini artırma eğilimine girebileceği ve bu durumun uluslararası istikrarı olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor. Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve azaltılması çabaları, bu yeni durum karşısında daha da zorlu bir hal alabilir.
