Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik sert tutumu devam ederken, Beyaz Saray'dan gelen son açıklamalar tansiyonu daha da yükseltti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD'nin bir İran adasını işgale hazırlandığına dair istihbarat bilgilerini paylaştı. Bu iddia, bölgedeki mevcut gerilimi artırırken, İran Devrim Muhafızları Ordusu ise ABD'ye ait bir F-18 savaş uçağını düşürdüklerini öne sürdü. Öte yandan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun saldırıları şiddetlendirme isteği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyaretinin detayları da dikkat çekiyor. İran, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun eskisine dönmeyeceğini ve geçiş kurallarını yeniden belirlediklerini duyurdu. ABD'nin İran'dan talep ettiği 15 maddelik planın detayları ise nükleer kapasitenin ortadan kaldırılması, vekalet savaşlarından vazgeçilmesi gibi kritik unsurları içeriyor.
İran'dan ABD'ye İşgal İddiası ve Sert Uyarı
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla ABD'nin bir İran adasını işgale hazırlandığına dair ellerinde istihbarat olduğunu belirtti. Farsça ve Arapça paylaşılan mesajda, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın tırmandığına dikkat çekildi. Galibaf, "Düşmanın tüm faaliyetlerini gözetliyoruz. İran düşmanları bir bölge ülkesi ile İran adalarından birini işgale hazırlanıyor." şeklinde konuştu. Bu iddia, bölgedeki hassas dengeyi daha da bozma potansiyeli taşıyor. Galibaf, böyle bir adıma karşı sert bir karşılık verileceği uyarısında bulunarak, "Bu yönde bir adım atılırsa söz konusu ülkenin bütün altyapısı hiçbir sınır olmadan hedef alınacaktır." dedi.
Devrim Muhafızları: ABD Uçağı Vuruldu İddiası
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), ABD'ye ait olduğu iddia edilen bir F-18 savaş uçağını hava savunma sistemleriyle vurduklarını duyurdu. DMO, bu iddiayı desteklemek amacıyla uçağın vurulma anına ait bir görüntü yayınladı. İran Devlet Televizyonu, uçağın Sistan ve Belucistan Eyaleti'ndeki Çabahar kenti semalarında düşürüldüğünü ve Hint Okyanusu'na indiğini bildirdi. Ancak, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bu iddiayı kesin bir dille yalanladı. Bu çelişkili açıklamalar, bölgedeki bilgi akışının ne kadar karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor.
Netanyahu'nun Saldırıları Hızlandırma İsteği
New York Times'ın (NYT) haberine göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Washington ile Tahran arasındaki olası görüşmelerden kaçınarak İran'a yönelik saldırıların hızlandırılmasını talep etti. Konu hakkında bilgi sahibi dört kişinin NYT'ye aktardığına göre, Netanyahu orduya saldırıları artırma emri verdi ve bu süreç için 48 saatlik bir süre tanıdı. Haberde, "ABD ile İran arasında görüşme potansiyelinin artmasıyla birlikte İsrail ordusu, savaşın yakında sona erebileceği endişesiyle olabildiğince çok önemli hedefi vuruyor." ifadeleri yer aldı. İki yetkili, Netanyahu'nun önümüzdeki 48 saat içinde "İran silah sanayisinin mümkün olduğunca büyük bir kısmının imha edilmesi için her türlü çabanın gösterilmesi" yönünde emir verdiğini iddia etti. Bu durum, diplomatik çözüm arayışlarını zorlaştırabilir.
Trump'ın Çin Ziyareti ve Hürmüz Boğazı'ndaki Yeni Kurallar
Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın 14-15 Mayıs tarihlerinde Çin'i ziyaret edeceğini açıkladı. Bu ziyaret, iki süper güç arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkiler açısından önem taşıyor. Öte yandan, İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun eskisine dönmeyeceğini ve boğazlardan geçiş kurallarının yeniden belirlendiğini duyurdu. Sözcü Zülfikari, artan petrol fiyatlarına dikkat çekerek, fiyatların daha da yükselmesinin kendi kontrollerinde olduğunu belirtti. Zülfikari, "Hürmüz Boğazı’nın durumu eskisine dönmeyecek. Boğazlardan geçiş kurallarını yeniden belirledik ve bu kurallar oldukça açıktır. (ABD ve İsrail) bağlantılı hiçbir unsurun geçiş hakkı yoktur. Boğazdan kimin geçip geçmeyeceğine biz karar veririz." şeklinde konuştu. Bu açıklama, küresel enerji piyasaları üzerinde önemli etkilere sahip olabilir.
ABD'nin İran'dan Talepleri: 15 Maddelik Plan
ABD'nin İran'dan bir anlaşma zemini oluşturmak için talep ettiği 15 maddelik planın detayları ortaya çıktı. Washington, İran'ın mevcut nükleer kapasitelerini ortadan kaldırmasını istiyor. Ayrıca, İran'ın asla nükleer silah peşinde koşmayacağına dair bir taahhüt vermesi, uranyum zenginleştirilmesini durdurması ve tüm zenginleştirilmiş malzemeyi teslim etmesi talep ediliyor. Plan kapsamında, Natanz, İsfahan ve Fordow nükleer santrallerinin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi de yer alıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEA) İran sınırları içindeki tüm bilgilere erişebilmesi de istenen maddeler arasında bulunuyor. ABD'nin İran'dan ayrıca vekalet savaşlarından vazgeçmesini, bölgedeki vekil güçleri finanse etmeyi ve silahlandırmayı bırakmasını talep ettiği iddia ediliyor. Hürmüz Boğazı'nın açık kalması, serbest bir bölge olması ve bloke edilmemesi, füze için sayı-menzil sınırı konulması ve sadece savunma amaçlı kullanılması gerektiği de planın diğer önemli maddeleri arasında. İsrail'in güvenlik kaynakları, bu taleplerin tamamı uzlaştırılmadan ateşin durdurulmasının İran'a üstünlük sağlayacağını öne sürüyor. Bu durum, diplomasi alanında zorlu bir sürece işaret ediyor.