İngiliz tarihçi ve akademisyen Anthony Glees, küresel çapta yeni bir savaşın başlamış olabileceği yönünde endişelerini dile getirdi. Buckingham Üniversitesi'nde emeritus profesör unvanına sahip olan Glees, son dönemdeki jeopolitik gelişmelerin, Üçüncü Dünya Savaşı'nın habercisi olabilecek üç kritik işareti ortaya çıkardığını belirtti. Bu işaretler, seçilmiş savaşlar, "güç haklıdır" anlayışı ve çatışmaların uzaması olarak sıralanıyor.
Seçimle Başlatılan Savaşlar: İlk Tehlike İşareti
Anthony Glees'e göre, yeni bir küresel çatışmanın ilk belirtisi, siyasi liderlerin bilinçli olarak başlattığı savaşlar. Glees, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırı kararını bu kategoriye dahil etti. Tarihçi, geçmişte hem Birinci hem de İkinci Dünya Savaşları öncesinde benzer şekilde, liderlerin askeri çatışmaları bir tercih olarak başlattığını hatırlattı. Bu tür "tercih edilen savaşlar", büyük çaplı çatışmaların öncüsü olabiliyor.
"Güç Haklıdır" Anlayışı: Uluslararası Hukukun İhlali
Glees'in dikkat çektiği ikinci tehlikeli unsur ise bazı liderlerin benimseyebileceği "güçlü olan haklıdır" mantığı. Tarihçi, bu anlayışın uluslararası hukukun göz ardı edilmesine yol açabileceğini vurguladı. Bu tür bir düşünce yapısının, geçmişte agresif rejimlerin komşu ülkeleri işgal ederken kullandığına benzer bir yaklaşım olduğunu belirtti. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bu bakış açısını paylaştığına dair yorumlar yapıldı.
Çatışmaların Uzaması: Üçüncü Alarm
Üçüncü ve son işaret olarak Glees, liderlerin çatışmaları hızla sonlandırmak yerine uzun süre devam ettirme eğilimini gösterdiğini belirtti. ABD Başkanı Trump'ın İran operasyonlarının tamamlandığı yönündeki açıklamalarına rağmen, müzakerelerin İran'ın koşulsuz teslimiyetine bağlı olması, bu uzama eğilimini destekliyor. Bu durum, çatışmaların daha da derinleşme riskini taşıyor.
Ukrayna Savaşı da Benzer Kriterleri Taşıyor
Anthony Glees'in ortaya koyduğu bu üç kriterin, yalnızca Ortadoğu'daki gerilimlere değil, aynı zamanda Ukrayna'daki savaşa da uygulanabileceği değerlendiriliyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in başlattığı askeri operasyonun, zorunlu savunma gerekçesinden ziyade siyasi bir tercih olduğu ve uluslararası hukuku ihlal ettiği yönünde görüşler bulunuyor. Dört yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar, Avrupa'da uzayan bir savaş manzarası çiziyor.
Trump'tan Savaşın Bittiğine Dair Açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki operasyonların büyük ölçüde tamamlandığını ifade etti. Trump, İran ordusunun ciddi şekilde zayıflatıldığını belirterek, "Savaş büyük ölçüde tamamlandı diyebilirim" şeklinde konuştu. Ancak Glees, mevcut gelişmelerin nükleer silaha sahip ülkeler arasındaki rekabeti artırabileceği konusunda uyarıyor. Bu durum, küresel istikrar açısından istikrarı tehdit eden önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Küresel çatışmaların önlenmesi için uluslararası işbirliği ve diplomatik çözümlerin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Bu bağlamda, Soğuk Savaş dönemindeki gerilimlerin ve günümüzdeki yeni jeopolitik dengelerin analizi, gelecekteki olası çatışmaları anlamak için kritik önem taşıyor. Diplomasinin ve barışçıl çözüm yollarının güçlendirilmesi, olası bir küresel savaşın önüne geçilmesinde kilit rol oynayacaktır. ABD ve diğer büyük güçlerin bu konudaki tutumları, uluslararası barışın geleceğini belirleyecek.