Kim? ABD eski Başkanı Donald Trump; Ne? İran’la anlaşma iddiaları ve Hürmüz Boğazı gelişmeleri; Ne zaman? Şubat ayının sonundan itibaren; Nerede? Küresel petrol piyasaları; Neden? Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim; Nasıl? Trump’ın sık sık “anlaşma yakın” açıklamaları fiyatları yönlendirdi.
Jeopolitik Gerilim ve Petrol Fiyatları
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak operasyonları, Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi korkusunu tetikledi. Bu durum, Brent petrolün varil fiyatını yaklaşık 100 dolar seviyesine kadar yükseltti. Jeopolitik risklerin artması, piyasada hem yüksek fiyat hem de dalgalanma ortamı yarattı.
Trump’ın “Anlaşma” Mesajları
Mart ayından bu yana Trump, İran’la anlaşma, ateşkes ve diplomatik çözümün yakın olduğuna dair en az 30 kez açıklama yaptı. Bu sözler, yatırımcılara kısa vadeli fiyat düşüşü beklentisi sundu; ancak somut bir anlaşma gerçekleşmediği için risk primi tamamen ortadan kalkmadı.
Fiyat Dalgalanmaları
10 Mart’ta Trump’ın “gerilim azalabilir” söylemi sonrası Brent %11,3 düşerek 87,80 dolara geriledi. 16 Mart’ta Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişi haberiyle %6,9 daha düşüş yaşandı. 23 Mart’ta “neredeyse tüm konularda uzlaşı” açıklaması %9,8’lik bir düşüşe yol açtı, ancak Mart ayı sonunda fiyatlar 118,35 dolara kadar yükseldi.
ABD’nin Enerji İhracatındaki Liderliği
Vortexa verilerine göre, ABD Mayıs ayında günlük 10,5 milyon varil ham petrol ve ürün ihracatıyla üçüncü ay üst üste lider konumda. Rusya 7 milyon, Suudi Arabistan ise 5,9 milyon varil ihracat yaptı. Geçen yıl Suudi 8,1 milyon, ABD 6,6 milyon ve Rusya 5,8 milyon varil ihracat etmişti.
Kaya Petrolü Sektöründeki Artış
Primary Vision raporu, savaşın başlamasından bu yana ABD kaya petrolü faaliyetlerinin hızlandığını gösteriyor. Frac Spread Count ve Frac Job Count göstergeleri belirgin artış kaydederken, basınçlı pompalama kapasitesi 2022’den beri en yüksek seviyeye ulaştı.
Piyasalardaki Son Durum
Nisan ayında Brent 126 doların üzerine çıkarak son dört yılın en yüksek seviyesini gördü, ancak ay sonunda 114,01 dolar kapanış yaptı. Mayıs ayında Trump’ın “uzlaşı çok yakın” açıklamaları satış baskısını artırdı; fiyatlar 108 dolardan 92 dolara geriledi. Petrol Fiyatları dalgalanması, jeopolitik belirsizlik devam ettiği sürece yüksek kalacak.
Sonuç
Trump’ın diplomatik iyimserliği, kısa vadeli fiyat düşüşlerine yol açsa da kalıcı bir anlaşma eksikliği, petrol piyasasında yüksek oynaklığın sürmesine neden oldu. ABD’nin ihracat liderliği ve kaya petrolü yatırımları, enerji sektörünü karlı tutarken, küresel ekonomik etkiler ise belirsizliğin gölgesinde.