Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi kaçakçılığıyla mücadelede yeni bir dönemin başladığını duyurdu. Sahte fatura düzenleyen ve haksız vergi iadesi talep edenlere karşı geliştirilen yapay zeka destekli KAŞİF uygulaması sayesinde, artık bu tür faaliyetler anında tespit edilerek gerekli işlemler yapılacak. Bakan Şimşek, tüm mükellefleri kayıt dışı ekonomiden uzak durmaya davet etti.
Yapay Zeka ile Sahte Fatura Avı Başladı
Kamuoyunda "naylon fatura" olarak bilinen sahte belgelerle mücadele kapsamında, Hazine ve Maliye Bakanlığı önemli bir adım attı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi güçlendirmek amacıyla yapay zeka tabanlı analiz uygulaması KAŞİF'i devreye aldı. Bu yeni sistem, günde yaklaşık 4 milyon mükellefi tarayarak sahte belge düzenleyenleri ve haksız iade talep edenleri anında belirlemeyi hedefliyor.
KAŞİF: Yeni Nesil Risk Analiz Sistemi
Daha önce kural tabanlı çalışan SARP ve RİTAP gibi programlarla yürütülen sahte belge mücadelesi, KAŞİF ile yeni bir boyuta taşındı. GİB Teknoloji ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü iş birliğiyle geliştirilen KAŞİF, makine öğrenmesi ve yapay zeka teknolojilerini kullanarak büyük veri setlerini analiz ediyor. Bu sayede, herhangi bir ön tanım veya kurala bağlı kalmadan, mükelleflerin davranışlarındaki değişiklikleri otomatik olarak algılıyor ve riskli durumları ortaya çıkarıyor.
Günlük 4 Milyon Mükellef Analizi
Büyük veri platformları üzerinde çalışan KAŞİF, onlarca terabaytlık veri üzerinden analiz yaparak günde yaklaşık 4 milyon mükellefi inceliyor. Uygulama, mükellefiyet bilgileri, faturalar, tahakkuk ve tahsilat verileri, ithalat ve ihracat işlemleri, beyannameler, bildirimler, işletme ve üretim kapasitesi, çalışan sayısı ve demirbaşlar gibi birçok farklı başlığı analiz ediyor. Bu kapsamlı analizler sayesinde, riskli durumlar çok daha hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilerek günlük raporlanıyor.
Anında Tespit Edilen Vaka Örnekleri
KAŞİF'in devreye girmesiyle birlikte, sahte belge düzenleme riski yüksek mükelleflere yönelik önemli tespitler yapıldı. Örneğin, faaliyet alanı toptan ticaret olan ve hiçbir alımı bulunmadan mükellefiyet tesis ettiği gün 3 farklı fatura düzenleyen bir mükellef belirlendi. Bir diğer vakada ise, kuruluş tarihinden sadece 5 gün sonra, sahte belge düzenleme riski yüksek farklı mükelleflere toplam 50 milyon lira değerinde 5 sahte fatura düzenleyen bir mükellef tespit edildi. Ayrıca, bir şirkette ücretli çalışan bir kişi adına farklı vergi dairelerinde kurulan 7 şirketten 6'sının sahte belge düzenleme amacıyla kullanıldığı ve bu şirketler tarafından düzenlenen fatura tutarının 246 milyon liraya ulaştığı saptandı. Son 3 ay içinde kurulan ve toplam 276 milyar lira tutarında fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin de ticari, zirai veya mesleki faaliyeti olmadan sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu belirlendi. Beyannamesinde 7,7 milyon lira iade edilecek KDV bildiren bir mükellefin ise bu iadenin haksız olduğu ortaya çıktı.
Vergi Daireleri ve Denetim Kurulları Bilgilendiriliyor
KAŞİF tarafından sahte belge düzenleme riski yüksek olduğu tespit edilen mükellefler, haklarında vergi incelemesi yapılması amacıyla Vergi Denetim Kuruluna bildiriliyor. Bu mükellefler ayrıca bağlı oldukları vergi dairelerine iletilerek iş yerlerinde yoklama yapılıyor. Vergi dairelerinde kurulan komisyonlar tarafından alınan kararlar çerçevesinde, sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirenlerin kayıtları kapatılıyor.
Bakan Şimşek: "Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Bir Döneme Girdik"
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son teknoloji uygulamaların kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi daha etkin hale getirdiğini vurguladı. Bakan Şimşek, "Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum." dedi. Gelir İdaresi Başkanlığının risk analiz altyapısını sürekli yenilediğini belirten Şimşek, bu tür uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin bir şekilde mücadele etmeye devam edeceklerini hem de rekabet eşitsizliğine yol açan uyumsuzlukları önleyeceklerini sözlerine ekledi. Bu gelişmeler, vergi denetimi süreçlerinde önemli bir iyileşme vaat ediyor. Sahte fatura kullanımı, vergi kaçağının en yaygın biçimlerinden biri olarak biliniyor. Bu tür teknolojik adımlar, Maliye Bakanlığı'nın vergi adaletini sağlama çabalarını destekliyor. Detaylı bilgi için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi web sitesi incelenebilir.