Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, iklim değişikliğinin deniz suyu sıcaklıklarını yükseltmesiyle Akdeniz’deki ekosistemin köklü bir dönüşüm geçirdiğini belirtti. Kızıldeniz’den göç eden zehirli balon balığı, artık misafir konumundan çıkarak kıyı bölgelerinde kalıcı bir nüfus oluşturdu.
İklim değişikliğinin su sıcaklıklarına etkisi
Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, iklim değişikliğinin doğrudan bir sonucu olarak görülüyor. Son yıllarda ortalama sıcaklık 2 °C yükselirken, istilacı türlerin üreme hızı ve hayatta kalma oranı da aynı oranda arttı.
İstilacı türlerin nüfus patlaması
Uzmanlar, istilacı balıkların popülasyonunun %150’ye varan bir artış gösterdiğini rapor etti. Bu durum, yerli balıkların besin zincirine girmesini zorlaştırıyor ve ekosistemde dengesizlik yaratıyor.
Yerli balıkların yerini yeni türler alıyor
Gökoğlu, geleneksel olarak değerli ve lezzetli kabul edilen isparoz balığının, düşük ekonomik değere sahip göçmen balıklarla yer değiştirdiğini vurguladı. Özellikle “gırt gırt” ya da “çizgili gargur” adıyla bilinen Pomadasys stridens, kıyı balıkçılığına yeni bir gerçeklik kazandırdı.
Ekonomik ve ekolojik sonuçlar
- Balıkçılar, yeni türün düşük fiyatı nedeniyle gelirlerinde %30 azalma yaşadı.
- Yerel restoran menülerinde isparoz yerine Pomadasys stridens bulunmaya başladı.
- Deniz ekosisteminde avcı-avut ilişkileri yeniden şekillendi.
Gelecek için alınması gereken önlemler
Bilim insanları, sıcaklık artışını yavaşlatmak ve istilacı türlerin yayılımını kontrol altına almak için uluslararası iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Ayrıca, balıkçılık politikalarının yeniden düzenlenmesi ve sürdürülebilir avcılık yöntemlerinin teşvik edilmesi öneriliyor.
Bu dönüşüm, Akdeniz’in biyolojik çeşitliliği ve bölgesel ekonomisi için kritik bir uyarı niteliği taşıyor.
