Antalya ili Serik ilçesine bağlı Aspendos Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmaları, antik kent'in kalp damarlarından biri olan "Tiyatro Caddesi"ni ve bu caddenin son noktası olan Doğu Meydanı'ndaki anıtsal giriş yapısını tamamen ortaya çıkardı. Bilim kurulu başkanlığı Prof. Dr. Veli Köse koordinasyonunda sürdürülen çalışmalarla, MS 2'nci yüzyıl sonları ile MS 3'üncü yüzyıl başlarına tarihlenen ve yaklaşık 2 bin yıl önce inşa edilen bu tarihi rotada ilk kez modern çağda insan ayak bastı. Kazılar, kentin sadece mimari şaheserleriyle değil, güçlü uluslararası ticaret ağlarıyla da öne çıktığını kanıtlayan somut buluntular da sundu.
Tiyatro Caddesi ve Doğu Anıtsal Kapı Aydınlandı
Kazı ekibi, Tiyatro Caddesi'nin ulaştığı Doğu Meydanı'nda yer alan giriş yapısını "Tiyatro Caddesi Doğu Anıtsal Kapısı" olarak tanımladı. Yapının güney kısmında, eksedra planlı bir çeşme ile bu çeşmenin üzerindeki teras üzerine inşa edilmiş iki ayrı mekan tespit edildi. Bu bulgular, antik kent planlamasında su yapılarının ve anıtsal girişlerin ne kadar entegre bir şekilde düşünüldüğünü gösteriyor. Bilim insanları, bu kapının kentteki törensel yürüyüşlerin ve ticari akışın odak noktası olduğunu öne sürüyor.
Tanrı Heykelleri ve Mimari Unsurlar Yüzeye Çıktı
Kazılar sırasında yapının farklı noktalarında olağanüstü heykel buluntularına rastlandı. Hermes, Artemis, Aphrodite, Eros ve Nemesis figürlerine ait heykel parçaları, yanında geison-sima blokları ve arşitrav parçaları gibi çok sayıda mimari unsur gün ışığına çıktı. Bu heykellerin keşfi, yapının sadece bir geçit değil, kentin koruyucu tanrıları ve mitolojik inançlarla donatılmış kutsal bir geçiş alanı olduğunu kanıtlıyor. Mimari dekorasyonlardaki işçilik kalitesi, dönemin zenginliğini ve sanatsal anlayışını yansıtıyor.
Eurymedon Mozaiği Dikkat Çekti
Doğu Meydanı'nda ortaya çıkan havuzlu yapının tabanında bulunan mozaik, arkeologlar tarafından büyük bir heyecanla karşılandı. Aspendos Nehir Tanrısı Genç Eurymedon Mozaiği olarak adlandırılan bu eser, kentten geçen ve kentin varlığına kaynak olan Eurymedon Nehri'nin (köprüçay) tanrılaştırılmış halini betimliyor. Mozaik, su kültürünün ve doğa tapınağının antik kent yaşamındaki merkezi yerini gözler önüne seriyor.
Fenike Sikkesi Uluslararası Ticaret Ağlarını Kanıtladı
Tiyatro Caddesi dışında yürütülen kazılarda, İki Katlı Dükkanlar/Stoa Kompleksi'nde elde edilen buluntular Aspendos'un ekonomik gücünü aydınlattı. Kazı alanından çıkan Fenike sikkesi ve cam alabastron (parfüm/koksu şişeleri) örnekleri, kentin Suriye-Filistin coğrafyası başta olmak üzere Doğu Akdeniz'in deniz aşırı ticaret ağlarıyla ne denli güçlü ilişkiler kurduğunu somutladı. Bu buluntular, Aspendos'un yalnızca bir kültür merkezi değil, döneminin en önemli ticaret limanlarından biri olduğunu bilimsel verilerle teyit ediyor.
Antik Kentin Ekonomik Gücü Ortaya Çıktı
Bulunan sikkeler ve cam eşyaların teknik analizi, Aspendos'un ticaret hacminin ve uluslararası bağlantılarınının önceden tahmin edilenden çok daha geniş olduğunu ortaya koydu. Kent, Pamfilya bölgesinin ötesine geçerek Levanten sahillerine kadar uzanan bir ticaret ağının kilit noktasıymış. Arkeologlar, bu keşfin antik dünya ekonomisi üzerine yazılan kitapların yeniden yazılmasını gerektirebileceğini belirtiyor. Kazılar, gelecek sezonlarda ticari liman yapılarının da aydınlatılmasına odaklanacak.
