Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun en üst kademelerinde hafta sonu yaşanan geniş çaplı tasfiyeler, ülkenin askeri yapısında ciddi bir depreme yol açtı. Çin'in en kıdemli generallerinden Zhang Youxia ve Liu Zhenli'nin görevlerinden alınması, Pekin'deki güç mücadelelerini ve bunun Çin'in savaş kapasitesi üzerindeki potansiyel etkilerini yeniden gündeme getirdi. Bu görevden almalar, Merkezi Askeri Komisyon'da büyük bir liderlik boşluğu yarattı.
Merkezi Askeri Komisyon'da Büyük Boşluk
75 yaşındaki Zhang Youxia, Çin lideri Şi Cinping'in başkanlığındaki ve silahlı kuvvetleri kontrol eden Merkezi Askeri Komisyon'un başkan yardımcısıydı. Genellikle yedi üyeden oluşan bu kritik komisyonda, son dönemde yaşanan ve "yolsuzlukla mücadele" adı altında yürütülen soruşturmaların ardından sadece Şi Cinping ve General Zhang Shengmin'in kaldığı belirtiliyor. Diğer tüm üyelerin soruşturmalar nedeniyle görevden alınması, milyonlarca askeri personelin kontrolünden sorumlu bu kurumda eşi benzeri görülmemiş bir durum yarattı.
"Ordu Dağınık, Ciddi Liderlik Boşluğu Var"
Asya Toplumu Politika Enstitüsü'nden analist Lyle Morris, yaşananları "eşi benzeri görülmemiş" olarak nitelendirerek, ordunun şu anda "dağınık halde" olduğunu ve "ciddi bir liderlik boşluğu" oluştuğunu ifade etti. Morris'e göre bu durum, Şi Cinping'in ordu üzerindeki kontrolünü de olumsuz etkileyebilir. Ulusal Singapur Üniversitesi'nden Doç. Dr. Chong Ja Ian ise Zhang'ın görevden alınmasının ardındaki gerçek nedenin belirsizliğine dikkat çekti. Chong, "Nükleer sırların ABD'ye sızdırılmasından darbe planlarına, hizip çatışmalarından Pekin'de silahlı çatışma iddialarına kadar pek çok söylenti dolaşıyor" diyerek, bilgi akışındaki sınırlılıkların bu tür spekülasyonları beslediğini vurguladı.
"Disiplin ve Hukukta Ciddi İhlaller" İddiası
Yetkililer, Zhang ve Liu'nun "disiplin ve hukukta ciddi ihlaller" nedeniyle soruşturulduğunu duyurdu. Çin siyasi dilinde bu tür ifadeler genellikle yolsuzluk suçlamalarına işaret ediyor. Ancak somut suçlamalar kamuoyuna açıklanmadı ve muhtemelen de açıklanmayacak. Bu soruşturmaların, en azından hapis cezası anlamına gelebileceği düşünülüyor.
Yolsuzluk mu, Güç Siyaseti mi?
Şi Cinping iktidara geldiğinde, Çin'de yaygın bir yolsuzluk sorunu olduğu kabul ediliyordu. Ancak liderin, bu anti-yolsuzluk kampanyasını siyasi rakiplerini tasfiye etmek ve mutlak sadakati sağlamayanları sistem dışına itmek için kullandığı yönünde eleştiriler de bulunuyor. Bu süreç, Şi'ye Mao'dan bu yana görülmeyen bir düzeyde kontrol sağladı. Uzmanlar, orduda oluşan güvensizlik ortamının karar alma süreçlerini daha temkinli ve hatta zayıf hale getirebileceği konusunda uyarıyor. Bu durum, Çin'in uluslararası alandaki askeri kapasitesini de etkileyebilir.
Deneyimli Bir Komutanın Kaybı
Zhang Youxia'nın babası, Şi Cinping'in babasıyla birlikte devrimci mücadelede yer almıştı. Zhang'ın kendisi de Şi'ye yakınlığıyla biliniyor ve ordudaki nadir muharip tecrübeye sahip üst düzey komutanlardan biri olarak kabul ediliyordu. Bu nedenle, onun görevden alınması askeri açıdan da önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor. Bu tür üst düzey görevden almalar, Çin'in savunma sanayii ve stratejik planlaması üzerinde de dolaylı etkilere sahip olabilir. Bu gelişmelerin detayları için BBC'nin ilgili haberini inceleyebilirsiniz.
