İran Dini Lideri Mücteba Hamaney, imzalar sonrasında yazılı bir açıklama yayımladı. ABD ile yapılan mutabakat zaptına başta farklı bir görüş taşıdığını belirten Hamaney, “Cumhurbaşkanı ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin taahhütleri sayesinde onay verdim” dedi. Yüz yüze müzakerelerin “düşmanın görüşünü kabul etmek” anlamına gelmeyeceğini vurguladı ve “ABD tarafı çok fazla talepkar olursa bunu kabul etmeyiz” şeklinde uyarıda bulundu.
Mutabakat Zaptına Onay ve Koşullar
Hamaney, “İran Cumhurbaşkanı ve diğer yetkililerin, İran milletinin ve direniş cephesinin haklarını koruma sorumluluğunu üstlenmesi” üzerine zaptı onayladığını belirtti. Açıklamada, “Anlaşma için çaresizlik içinde her türlü kozu kullanan taraf ABD Başkanı oldu” ifadesi yer aldı. Bu, ABD’nin baskı altında olduğu algısını güçlendirdi.
ABD Ordusunun Ablukayı Kaldırması
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump’ın talimatıyla İran’a deniz ablukasını kaldırdığını duyurdu. Abluka kaldırıldıktan sonra, Arap ve Umman Körfezleri üzerinden İran limanlarına giden gemilerin geçişi serbest bırakıldı. ABD donanması, anlaşmanın tüm unsurlarının yerine getirilmesini sağlamak için bölgedeki varlığını sürdürecek.
60 Günlük Müzakere Süreci
Taraflar, barış anlaşmasının nihai şartlarını belirlemek için 60 günlük bir müzakere süresi öngörüyor. Başkan Trump, bu sürenin esnek olduğunu ve kesin bir son tarih olmadığını vurguladı. Ayrıca, anlaşma başarısız olursa sorumluluğun bir kısmının Başkan Yardımcısı JD Vance’e aktarılabileceğini belirtti.
İsviçre’de Görüşmeler ve İmza Töreni
İsviçre Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran heyetinin Bürgenstock’ta ilk müzakereleri yapacağını açıkladı. Wall Street Journal’a göre resmi bir imza töreni düzenlenmeyecek, ancak nükleer müzakereler Lucerne’de devam edecek. Pakistan ve Katar’dan arabulucular da görüşmelere katılacak.
Vance’ın Açıklamaları ve Bölgesel Güvenlik
Başkan Yardımcısı JD Vance, 60 günlük sürenin bugün başladığını ve Hürmüz Boğazı’nda 12,5 milyon varil petrolün bir gecede taşındığını söyledi. Vance, “İran’ın balistik füzelerini büyük ölçüde yok ettik” diyerek bölgesel tehditlerin azaldığını iddia etti. Ancak, İran’ın nükleer programını yeniden başlatmaması ve füze stoklarını tamamen kaldırması şartını koştu.
Vance, “İran davranışlarını değiştirmeli; aksi takdirde yaptırımlar geri getirilebilir” şeklinde uyarıda bulundu. Ayrıca, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarında sivillerin ölmesi kabul edilemez olduğunu belirtti.
İsviçre’deki törenle ilgili olarak Vance, “Tam olarak ne zaman gideceğimiz belli değil, ancak teknik müzakerelerde Amerikan heyetine başkanlık edeceğim” dedi.
Bu süreçte Iran, Abd ve Isvicre gibi etiketler de yakından takip edilecek.
