İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Cumartesi günü Maskat’ta gerçekleşen üst düzey görüşmelerde, iki kıyı devletinin Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini artırmak amacıyla ortak bir anlayışa ulaştığını duyurdu. Görüşmeler, hem siyasi hem teknik hem de hukuki boyutları kapsayarak, bölgedeki deniz trafiğinin koordineli bir şekilde yönetilmesini hedefliyor.
Görüşmelerin Kapsamı ve Katılımcılar
Tarafların Temsilcileri
İran ve Umman dışişleri bakanları, her iki ülkenin hukuki ve teknik heyetleriyle birlikte Maskat’ta bir araya geldi. Toplantıda, Hürmüz Boğazı’na kıyısı olan iki ülkenin egemenlik hakları ve uluslararası hukuk çerçevesi ele alındı.
İslamabad Mutabakat Muhtırası’nın Rolü
Görüşmelerde, İslamabad Mutabakat Muhtırası’nın 5. maddesi de dikkate alındı. Bu madde, kıyı devletlerinin deniz güvenliğini sağlama sorumluluğunu vurguluyor ve bölgedeki trafiğin düzenlenmesinde ortak bir çerçeve sunuyor.
Tek Taraflı Kararların Sonu
Bekai, “Tek taraflı kararlar dönemi kapandı” diyerek, gelecekteki trafik düzenlemelerinin iki ülke arasında istişare edilerek yapılacağını belirtti. Özellikle ABD‑Siyonist rejimin dayattığı baskıların ve bölgedeki gerilimlerin deniz güvenliğine etkileri göz önünde bulundurulacak.
Bölgesel Dinamikler ve ABD’nin Rolü
ABD‑İran Gerilimi
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’ye taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini hatırlatarak, “Şimdi gerçeklerle yüzleşme zamanı” mesajını verdi. Bu açıklama, ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) İran’a yönelik üçüncü dalga hava saldırılarını duyurmasıyla eş zamanlı geldi.
Katar’ın Arabuluculuğu
Son aylarda ABD‑İran müzakerelerinde arabuluculuk yapan Katar’a ait bir heyet, görüşmelerin bir bölümünde hazır bulundu. Bu durum, bölgesel aktörlerin çatışma çözümündeki rolünü pekiştiriyor.
Hürmüz Boğazı’nda Geçici Kapanma
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, bölgedeki artan askeri gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı geçici olarak kapattı. Bu karar, yabancı güçlerin müdahaleleri ve yasa dışı rotalar denemeleri üzerine alındı ve ikinci bir emir gelene kadar yürürlükte kalacak.
Uluslararası Tepkiler ve Sonuç
ABD‑İsrail ve bölgeye askeri üs açan ülkeler, İran’ın bu adımını sorumlu tutuyor. Öte yandan, Hürmüz Boğazı ve İran Umman gibi etiketler, konunun bölgesel önemini vurguluyor.
