Kim: ABD, İran ve İsviçre yetkilileri; Ne: Trump’ın etkisiyle şekillenen nükleer müzakere süreci ve İran heyetinin protesto amacıyla binadan ayrılması; Ne zaman: Cumartesi sabahı; Nerede: İsviçre’nin Cenevre şehri; Nasıl: İsviçre’nin arabuluculuk çabaları sırasında ortaya çıkan diplomatik gerilimler; Neden: Trump’ın önceki politikalarının müzakerelere getirdiği belirsizlik ve İran’ın protesto kararı.
Trump’ın Mirası Nükleer Görüşmelere Nasıl Yansıyor?
ABD‑İran nükleer anlaşması üzerine yapılan görüşmeler, eski ABD başkanı Donald Trump döneminde alınan sert tutumun izlerini taşıyor. Trump’ın “azami baskı” politikası, İran’ın güvenlik garantileri talebini artırdı ve müzakere masasına otururken tarafların güven sorunları yaşamasına yol açtı.
Bu durum, Cenevre’deki toplantıların gergin bir atmosferde gerçekleşmesine neden oldu. İsviçre yetkilileri, iki tarafı uzlaştırmak için ek güvenlik önlemleri ve şeffaflık vaatleri sundu.
İran Heyetinin Protesto Kararı
İran delegasyonu, Trump döneminde uygulanan yaptırımların hâlâ etkili olduğunu vurgulamak için binadan ayrıldı. Heyet, bu adımı “müzakerelere gerçek bir taahhüt eksikliği” olarak nitelendi.
İran yetkilileri, ABD ve İsviçre’ye, “Görüşmelerin adil bir zeminde yeniden başlatılması” talebinde bulundu.
Lübnan’da Yaşanan Gelişmeler ve Bölgesel Etkileri
Lübnan’da son günlerde artan çatışmalar, bölgedeki istikrarı tehdit ediyor. Lübnan sivil savunma yetkilileri, İsrail’in saldırıları sonucu 20 kişinin öldüğünü bildirdi.
İsrail ordusu, bu saldırıların Hizbullah ihlallerine yanıt olduğunu iddia ederken, Hizbullah ise İsrail’in Lübnan topraklarında serbest hareket etmesine izin vermeyeceğini açıkladı.
İsrail’in Açıklamaları ve Kamuoyu Algısı
İsrail, ateşkesi sürdürdüğünü ancak “her türlü tehdide karşı harekete geçileceğini” vurguladı. Kanal 12, başbakan ve savunma bakanının orduya “ateş kes” talimatı verdiğini, ancak ele geçirilen bölgelerden geri çekilmeyeceğini bildirdi.
İbrani Üniversitesi anketine göre, %92 İsrailli, ortak askeri operasyonların İran lehine sonuçlanacağını düşünüyor. Aynı ankette, %90 katılımcı savaş hedeflerine ulaşılamadığını belirtti.
Can Kaybı ve Uluslararası Tepkiler
Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart’tan bu yana gerçekleşen İsrail saldırılarında 4.457 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı; bu rakam içinde sağlık çalışanları, kadın ve çocuklar da bulunuyor.
İsrail makamları ise, çatışmalarda en az 32 asker ve 4 sivilin öldüğünü bildirdi. Uluslararası toplum, sivillerin korunması ve ateşkesin kalıcı olması için diplomatik çabaları artırma çağrısında bulunuyor.
Gelecek İçin Beklentiler
ABD‑İran müzakerelerinin başarılı olabilmesi, güven inşası ve tarafların geçmiş politikaların etkisinden sıyrılmasıyla mümkün. İsviçre’nin arabuluculuğu, bölgedeki tansiyonu düşürmek ve kalıcı bir çözüm bulmak için kritik bir rol oynayacak.
