Kim? Meksika Ulusal Antropoloji Enstitüsü (INAH) araştırmacıları; Ne? Yucatan Yarımadası’nda yeni bir antik Maya kenti keşfetti; Nerede? Balamku ekolojik rezervi, Yucatan; Ne zaman? 2023 Haziran ayında yapılan saha çalışmaları sonucunda; Neden? LiDAR taramaları bölgedeki gizli yapıları ortaya çıkardı; Nasıl? Hava tabanlı lazer tarama ve saha incelemeleriyle.
Keşfin Arka Planı
INAH, daha önce de Yucatan’da önemli buluntulara imza atmıştı. 2023’te Balamku rezervindeki Yucatan ormanları, balta girmemiş alanlar olarak sınıflandırılmıştı. Bu bölge, yoğun bitki örtüsü nedeniyle yeraltı kalıntılarını gizlemişti.
LiDAR Teknolojisinin Rolü
Havadan lazer tarama (LiDAR) yöntemi, ağaçların arasındaki boşlukları ölçerek yer yüzeyindeki yapıları haritaladı. Tarama sonucunda 15 metre yüksekliğindeki piramit benzeri yapılar, taş sütunlar ve geniş meydanlar belirlendi. Ayrıca, İspanyol öncesi bir top sahası da tespit edildi.
Yeni Şehrin Özellikleri
Keşfedilen kent, Yucatec Maya dilinde “taş sütun” anlamına gelen Ocomtun adıyla anılıyor. Araştırmacılar, kentin M.S. 250‑1000 yılları arasında bölgenin düşük kesimlerinde önemli bir merkez olduğunu öne sürüyor.
Maya Medeniyetinin Genişlemesi
Maya uygarlığı, gelişmiş takvim ve matematik sistemleriyle Maya kültürünü Orta Amerika’nın büyük bir kısmına yaydı. Ancak İspanyol fatihlerin gelişi ve sonraki siyasi çöküşler, medeniyetin gerilemesine yol açtı. Son kaleler ise 17. yüzyılın sonlarında yıkıldı.
Keşfin Önemi
Bu bulgu, Maya şehir planlamasının ve toplumsal yapısının daha önce bilinmeyen yönlerini aydınlatıyor. LiDAR gibi modern teknolojilerin arkeolojiye entegrasyonu, benzer ormanlık alanlarda yeni keşiflerin önünü açabilir.
