Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), 8-9 Şubat 1969 tarihinde Alparslan Türkeş liderliğinde Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nin isminin değiştirilmesiyle kuruldu. Bu önemli siyasi oluşum, 57. yaşını kutlarken, Genel Başkan Devlet Bahçeli, partinin temel değerlerini ve vatan sevgisini bir kez daha vurguladı. MHP'nin kökleri, Türk siyasi hayatında derin izler bırakmış bir geçmişe dayanıyor.
Partinin Kuruluşu ve İlk Yılları
Alparslan Türkeş Liderliğinde Yeniden Doğuş
MHP'nin temelleri, Alparslan Türkeş'in 1965'te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nin genel başkanlığına seçilmesiyle atıldı. 1969 yılında ise partinin adı Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirildi ve sembolü olan "üç hilal" benimsendi. Bu değişim, partinin Türk siyasetindeki yerini sağlamlaştırdı.
Tüzükteki Temel İlkeler
MHP'nin tüzüğünde yer alan temel amaçlar, milli iradeye dayalı, insan odaklı, seviyeli ve ilkeli bir siyaset anlayışını benimsediğini gösteriyor. Adaleti ve hakkaniyeti esas alan bir yönetim kurmak, toplumsal barışı sağlamak, Türk milletinin milli ve manevi değerlerine sahip çıkmak ve devletin bölünmez bütünlüğünü korumak, partinin ana hedefleri arasında bulunuyor.
Siyasi Hayattaki Dönüm Noktaları
İlk Milletvekilliği ve Hükümet Deneyimleri
Parti, 12 Ekim 1969 seçimlerinde % oy oranıyla kurucu lideri Alparslan Türkeş'i Adana'dan milletvekili olarak meclise taşıdı. 1973 seçimlerinde ise oy oranını artırarak üç milletvekili çıkardı. MHP, Süleyman Demirel liderliğindeki ilk "Milliyetçi Cephe" hükümetine iki bakanlık vererek dahil oldu. Bu dönemde Türkeş, Başbakan Yardımcılığı ve Devlet Bakanlığı görevlerini üstlendi.
Yükseliş ve Milliyetçi Cephe Hükümetleri
5 Haziran 1977 genel seçimlerinde MHP, oy oranını %'e yükselterek 16 milletvekili kazandı. İkinci "Milliyetçi Cephe" hükümetinde ise beş bakanlık ile yürütmede önemli bir rol üstlendi. Alparslan Türkeş, bu hükümette de Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı olarak görev yaptı.
12 Eylül Darbesi ve Sonrası
Kapatılma ve Siyasi Yasaklar
12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından MHP kapatıldı ve Alparslan Türkeş'e siyasi yasak getirildi. 1983'te yeni partilerin kurulmasına izin verilmesiyle birlikte, partinin siyasi mirası Muhafazakar Parti tarafından temsil edildi. Bu parti, 1985'te adını Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olarak değiştirdi.
Türkeş'in Dönüşü ve Yeniden Yapılanma
1987 referandumunun ardından Türkeş'in siyasi yasağının kalkmasıyla birlikte, MÇP'nin genel başkanı oldu. 24 Ocak 1993'te yapılan genel kurulda partinin adı yeniden Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirildi ve Alparslan Türkeş tekrar genel başkanlığa seçildi.
Devlet Bahçeli Dönemi
Olağanüstü Kurultay ve Genel Başkanlık Değişimi
Alparslan Türkeş'in 4 Nisan 1997'de vefatının ardından, 6 Temmuz 1997'de yapılan olağanüstü kurultayda Devlet Bahçeli, Alparslan Türkeş'in oğlu Tuğrul Türkeş ile girdiği yarışı kazanarak MHP Genel Başkanı oldu.
Seçim Başarıları ve Koalisyon Deneyimleri
Devlet Bahçeli liderliğindeki MHP, 1999 genel seçimlerinde %'lik oy oranıyla DSP'nin ardından en çok oy alan ikinci parti oldu ve 129 milletvekili çıkardı. DSP-ANAP-MHP koalisyonunda önemli bakanlıklar üstlenen parti, koalisyonun ikinci büyük ortağı konumuna geldi. 2007 seçimlerinde % oy oranıyla 71 milletvekili kazanan MHP, TBMM'de yeniden güçlü bir şekilde temsil edildi.
Muhalif Hareketler ve İYİ Parti'nin Kuruluşu
1 Kasım 2015 seçimlerinin ardından partide değişim talepleri yükseldi. Sinan Oğan, Koray Aydın ve Meral Akşener gibi isimler genel başkanlığa aday olduklarını açıkladı. Yaşanan hukuki süreçler ve parti içi tartışmalar sonucunda, Meral Akşener ve bazı muhalifler daha sonra İYİ Parti'yi kurdu.
Cumhur İttifakı ve Güncel Durum
Başkanlık Sistemi Çağrısı ve Cumhur İttifakı
Devlet Bahçeli'nin 11 Ekim 2016'daki grup toplantısında yaptığı "Başkanlık sistemi" çağrısı, Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçiş sürecinin önemli bir dönüm noktası oldu. MHP, 24 Haziran 2018'de yapılan erken genel seçimlere AK Parti ile kurduğu "Cumhur İttifakı" çatısı altında girdi. Bu seçimde % oy oranıyla 49 milletvekili çıkardı.
2023 Seçimleri ve Parlamentodaki Yeri
2023 genel seçimlerinde de Cumhur İttifakı'nda yer alan MHP, %'lik oy oranıyla parlamentoda 47 sandalyeye sahip oldu. Parti, Türk siyasetindeki varlığını sürdürmeye devam ediyor.
