Kim: Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı, Ne: iki büyük arkeolojik buluntu, Nerede: Dakhla Vahası ve Marina el‑Alamein, Ne zaman: son kazı sezonunda, Neden: bölgenin tarihî ve turistik potansiyelini ortaya çıkarmak, Nasıl: sistematik kazı çalışmalarıyla ortaya çıkarıldı.
Dakhla Vahası’nda Bizans Şehri
Şehir Planlaması ve Yapılar
Kazı ekibi, kuzey‑güney yönünde uzanan ana yolları doğu‑batı sokaklarla kesen bir şehir ızgarası ortaya çıkardı. Bu sokaklar, açık meydanlar ve kamusal alanlarla çevriliydi. Hisham el‑Leithy bu düzenin Bizans dönemine özgü şehir planlamasının izlerini taşıdığını vurguladı.
Dini ve Savunma Yapıları
Orta 4. yüzyıla tarihlenen bir bazilika kilisesi, şehrin merkezinde konumlanmıştı. Ayrıca iki gözetleme kulesi, kalın savunma duvarları ve tonozlu çatıları olan çok sayıda ev kalıntısı bulundu. “Tisous’un evi” adı verilen yapı, 4. yüzyılın ikinci yarısına ait bir ev‑kilise olarak değerlendiriliyor.
Günlük Yaşam İzleri
Ekmek fırınları, mutfaklar ve taş öğütme aletleri gibi günlük yaşam unsurları keşfedildi. Ayrıca bronz sikkeler, Latince yazıtlar ve Hristiyan sembolleri de bulundu. Roma İmparatoru II. Constantius dönemine ait altın sikkeler de kazıların değerini artırdı.
Yazı Malzemeleri
Yaklaşık 200 adet “ostraka” çanak çömlek üzerinde ticari kayıtlar, mektuplar ve günlük yaşam notları yer alıyor. Bu belgeler, bölgenin sosyal ve ekonomik dinamiklerine ışık tutuyor.
Marina el‑Alamein’de 18 Antik Mezarlık
Mezar Tipleri ve Sayısı
İskenderiye’nin batısında, Marina el‑Alamein sahasında 18 yeni mezar keşfedildi. Bunların 11’i kayaya oyulmuş, ortalama 8 metre derinliğinde; 7’si ise yüzeyde kireç taşından inşa edilmişti. Bölgedeki toplam mezar sayısı 48’e yükseldi.
Özel Buluntular
2,5 metre uzunluğunda granit bir lahit ve yakınında alçıdan bir sfenks kalıntısı bulundu. Ayrıca bazı mezarların ağızlarına yerleştirilmiş dört altın parça, “altın dil” geleneğine işaret ediyor.
Leukaspis Antik Kenti
Marina el‑Alamein, 2. yüzyılda kurulan ve 4. yüzyıla kadar gelişen Greko‑Romen liman kenti Leukaspis’in kalıntılarını barındırıyor. Çömlek kaplar, amforalar, kandiller ve kireç taşı havuzlar da kazı sırasında ortaya çıkarıldı.
Turizm Üzerindeki Etkileri
Bu keşifler, Mısır’ın turizm gelirlerini artırma stratejisinin bir parçası. 2025 yılında ülkeyi 19 milyon turist ziyaret etti; 2026’nın ilk çeyreğinde ise 6,1 milyon turist geldi. Yeni arkeolojik alanlar, kültür turizmini canlandırarak döviz girişini destekleyecek.
