Şanlıurfa ve Kahramanmaraş okullarında yaşanan olayların ardından, AK Parti Tokat milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında bir araştırma komisyonu toplandı. Komisyon, çocukların dijital ortamlarda karşılaştığı riskleri inceleyerek çözüm önerileri geliştirmeyi ve benzer olayların önüne geçmeyi amaçlıyor.
İnternet Kullanımının Yaygınlığı
Çocukların Çoğunluğu Düzenli İnternet Erişimine Sahip
Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, 6‑15 yaş arası çocukların %90’dan fazlasının düzenli internet kullandığını belirtti. 6‑11 yaş grubunda %66’sının sosyal medya hesabı bulunduğu, 11‑15 yaşta ise bu oran %80’e yükseldi.
Sosyal Medya Platformlarının Sorumluluğu
Baştürk, platformların çocuk güvenliğine yeterince öncelik vermediğini vurguladı. Özellikle YouTube gibi hizmetlerin, çocuklara yönelik içeriklerinin masum olmadığını, beden algısı ve tüketim alışkanlıkları üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ifade etti.
Siber Zorbalık ve Dijital Şiddet
Okullarda Şiddetin Yeni Yüzü
Milli Eğitim Bakanlığı’nın son araştırmasına göre, öğrenciler dijital ortamı “şiddetin en çok gözlemlendiği birinci ortam” olarak nitelendiriyor. Çocukların %55’i küfür içeren mesajlar alırken, %40’ı bu tür mesajları kendileri gönderiyor.
Türkiye’de Siber Zorbalık Oranı
Ülke genelinde her beş çocuktan biri siber zorbalıkla ya doğrudan karşılaşıyor ya da bu sürecin içinde yer alıyor. En yüksek vakalar, internet kullanımının yoğun olduğu İstanbul’da rapor edildi.
Yetişkin Eğitimine ve Dijital Okuryazarlığa İhtiyaç
Yüksek Risk, Yetersiz Bilinç
Türkiye, “yüksek kullanım‑yüksek risk” ülkeler arasında gösteriliyor. Baştürk, çocukların becerilerinde büyük bir eksik olmadığını, ancak yetişkinlerin dijital okuryazarlık seviyelerinin artırılması gerektiğini belirtti.
Ebeveyn ve Öğretmen Destekleri
Çocuk influencerları ve “paylaşan ebeveynlik” konularının düzenlemeye ihtiyaç duyduğu vurgulandı. Okullarda dijital okuryazarlık ve zorbalıkla mücadele programlarının yaygınlaştırılması, rehber öğretmen ve psikolog sayısının artırılması önerildi.
Okullarda Erken Müdahale ve Güvenlik Önlemleri
Tehdit Değerlendirme Ekipleri
Gazi Üniversitesi Prof. Dr. Halil İbrahim Bülbül, her okulda günlük olayları izleyen bir “tehdit değerlendirme ekibi” kurulmasını önerdi. Akıllı cihazların okul içinde kullanımına sınır getirilmesi ve girişte güvenlik kontrollerinin artırılması gerektiğini belirtti.
Öğrenci Katılımı ve Akran Gözetimi
Öğrencilerin sınıf başkanları aracılığıyla olumsuz davranışları raporlaması, ailelerle ortak çalışma ve duvar gazeteleriyle farkındalık artırılması gibi pratik önlemler önerildi.
Dijital İçerik ve Oyun Denetimi
Yapay Zeka Destekli Denetleme Kurulu
Kastamonu Üniversitesi Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, gerçek zamanlı izleme yapabilecek bir “dijital denetleme kurulu” kurulmasını savundu. Yapay zeka tabanlı bildirim ve müdahale protokollerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Yerli Oyun Derecelendirme Sistemi
Mevcut oyunların yabancı kuruluşlar tarafından derecelendirilmesinin yerine, Türkiye’de yerli bir oyun derecelendirme kuruluşunun oluşturulması önerildi. Bu sayede oyunların uygunluk seviyeleri net bir şekilde belirlenebilir.
Sonuç
Komisyonun bulguları, Türkiye’de çocukların dijital dünyada karşılaştığı risklerin ciddi boyutlarda olduğunu gösteriyor. Siber zorbalık, beden algısı bozuklukları ve platform sorumluluğu gibi sorunların çözümü için okul, aile, devlet kurumları ve teknoloji şirketlerinin ortak hareket etmesi şart.
