Pakistan ve Afganistan arasında aylardır süregelen sınır gerilimi, karşılıklı hava saldırıları ve "açık savaş" ilanıyla birlikte kritik bir eşiğe ulaştı. Pakistan, Afganistan'ın başkenti Kabil dahil olmak üzere büyük şehirlerine hava harekatı düzenlerken, Pakistan Savunma Bakanlığı iki ülke arasında artık açık bir savaş durumunun söz konusu olduğunu duyurdu. Bu son çatışma dalgası, Taliban yönetimindeki Afganistan'ın Pakistan'a yönelik sınır ötesi saldırısıyla tetiklendi. Pakistan ise bu saldırılara "Operation Ghazab Lil Haq" adını verdiği kapsamlı bir hava harekatıyla yanıt verdi.
Son Çatışmalar Nasıl Başladı?
Perşembe akşamı, Taliban hükümeti tarafından yapılan açıklamada, Durand Hattı boyunca Pakistan hedeflerine yönelik bir saldırı başlatıldığı bildirildi. Afganistan, bu operasyonun 22 Şubat'ta Pakistan'ın Afgan sınır bölgelerine düzenlediği ve aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 18 kişinin hayatını kaybettiği iddia edilen hava saldırılarına bir misilleme olduğunu belirtti. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan'a ait askeri üslere karşı "geniş çaplı taarruz operasyonları" başlatıldığını duyurdu. Afgan savunma bakanlığı, operasyonların altı sınır vilayetinde gerçekleştiğini, yaklaşık dört saat sürdüğünü ve gece yarısı sona erdiğini ekledi.
Pakistan'dan Sert Karşılık
Afganistan'ın sınır ötesi saldırılarının ardından Pakistan Hava Kuvvetleri, "Operation Ghazab Lil Haq" kapsamında Afganistan'a yönelik hava saldırıları başlattı. Pakistan devlet televizyonu, Taliban'a ait önemli askeri tesislerin hedef alındığını bildirdi. Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkenin barış ve toprak bütünlüğünden asla taviz vermeyeceğini vurgulayarak, "Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılık görecektir." şeklinde sert bir uyarıda bulundu.
İki Ülke Arasındaki Gerilimin Kökenleri
İki ülke arasındaki şiddet olayları, Ekim ayında onlarca askerin, sivilin ve militanın hayatını kaybettiği çatışmaların ardından daha da derinleşti. Katar'ın arabuluculuğuyla sağlanan ateşkes büyük ölçüde korunsa da, taraflar zaman zaman sınır hattında karşılıklı ateş açmaya devam etti. Kasım ayında gerçekleştirilen barış görüşmeleri ise kalıcı bir anlaşma sağlamakta yetersiz kaldı. Bu krizin temelinde yatan en önemli sorun ise güvenlik meselesidir.
Pakistan Talibanı (TTP) Sorunu
Pakistan, Afganistan'ı, 2007 yılından bu yana faaliyet gösteren ve Pakistan Talibanı (TTP) olarak bilinen silahlı gruba ev sahipliği yapmakla suçluyor. İslamabad yönetimine göre TTP, 2025 yılına kadar Pakistan genelinde binden fazla şiddet eylemi gerçekleştirdi. Afgan Taliban ile TTP arasında ideolojik ve sosyal bağların bulunduğu belirtilirken, Afgan yönetimi TTP'ye barınma sağladığı iddialarını reddediyor. Bu durum, iki ülke arasındaki güven bunalımını daha da artırıyor.
Bu karmaşık durumun çözümü için uluslararası toplumun da desteğiyle diplomatik çabaların artırılması büyük önem taşıyor. Pakistan-Afganistan sınırının tarihsel ve siyasi arka planı, mevcut gerilimin anlaşılması açısından da kritik bir rol oynuyor. İki ülke arasındaki tansiyonun düşürülmesi, bölge barışı için hayati önem taşımaktadır.
