Polonya'da, Ukraynalı mültecilere yönelik toplumsal desteğin son yılların en düşük seviyesine indiği ortaya çıktı. Devlet araştırma kurumu CBOS tarafından yapılan son anket, mülteci kabulünü destekleyenlerin oranının yüzde 48'e gerilediğini gösterdi. Bu durum, 2014'ten bu yana yapılan anketlerin en olumsuz tablosunu çiziyor.
Destek Azalırken Karşıtlık Arttı
CBOS'un verilerine göre, 2015-2018 yılları arasında Polonyalıların çoğunluğu (%55-60) Ukraynalı mültecileri kabul etme eğilimindeydi. Bu dönemde karşı çıkanların oranı ise %30-40 civarındaydı. Ancak, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı tam ölçekli işgalinin ardından bu oranlar tersine döndü. İşgalin hemen ardından Polonya halkının %94'ü mülteci kabulünü desteklerken, zamanla bu destek istikrarlı bir şekilde azaldı ve karşıtlık hızla yükseldi.
Kırsal Bölgelerde ve Düşük Gelir Gruplarında Daha Yüksek
Anket sonuçları, mülteci karşıtlığının coğrafi ve sosyoekonomik farklılıklar gösterdiğini ortaya koyuyor. Karşıtlık, kırsal bölgelerde %59 gibi yüksek bir oranla büyük şehirlerdeki (%27) oranından belirgin şekilde daha fazla. Benzer şekilde, düşük eğitim ve gelir seviyesine sahip gruplar arasında mülteci kabulüne muhalefet daha yaygın. Buna karşılık, üniversite mezunları ve yüksek gelirli kesimler arasında destek daha yüksek.
Dini pratikleri daha sık yerine getiren bireylerin de, dini pratikleri daha az olanlara kıyasla mültecilere karşı daha mesafeli bir tutum sergilediği gözlemlendi. Bu durum, toplumsal değerlerin ve aidiyet duygularının mülteci algısını nasıl etkilediğine dair önemli bir gösterge.
Siyasi Tercihler ve Mülteci Algısı
Siyasi tercihler açısından bakıldığında, Ukraynalı mültecilere yönelik destek en çok iktidar koalisyonundaki Sol (%78) ve merkezci Yurttaş Koalisyonu (KO) (%70) seçmenleri arasında görülüyor. Bu gruplar, mültecilere karşı daha kapsayıcı bir yaklaşım sergiliyor.
Ancak, aşırı sağ eğilimli Konfederacja Polskiej Korony (KKP), Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) ve Konfederasyon seçmenleri arasında mülteci karşıtlığı daha belirgin. Bu partiler, sıklıkla "Polonya'nın Ukraynalaştırıldığı" yönündeki söylemlerle muhalefeti körüklüyor.
Polonya'nın Mülteci Yükü
Avrupa Birliği (AB) verilerine göre, Polonya'da halen yaklaşık 965 bin Ukraynalı mülteci bulunuyor. Bu rakamla Polonya, Almanya'dan sonra en çok Ukraynalı mülteciye ev sahipliği yapan ikinci ülke konumunda. Nüfusa oranla bakıldığında ise, bin kişi başına düşen 26,4 Ukraynalı mülteci ile Polonya, Çekya'nın ardından ikinci sırada yer alıyor. Bu durum, ülkenin mülteci kabulü ve entegrasyonu konusunda önemli bir yük taşıdığını gösteriyor.
Bununla birlikte, mülteci statüsünde sayılmayan yüz binlerce Ukraynalı göçmenin de Polonya'da yaşadığı biliniyor. Bu geniş göçmen nüfusu, ülkenin demografik ve sosyal yapısı üzerinde önemli etkiler yaratıyor.
Polonya'da Yeni Kutuplaşma Konusu
Son bir yıl içinde Ukraynalı mülteciler meselesi, Polonya siyasetinde giderek daha fazla kutuplaşma konusu haline geldi. Aşırı sağ ve milliyetçi partilerin yükselen söylemleri, toplumsal gerilimleri artırıyor. Geçtiğimiz yıl seçilen ve PiS çizgisindeki Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin, Ukraynalı mültecilere yönelik bazı sosyal yardımları kısıtlama vaadi, bu gerilimin somut bir örneği oldu. Bu vaat, yeni bir yasayla hayata geçirilerek mültecilere yönelik politikaların daha sıkı hale gelmesine yol açtı.
Bu durum, Polonya'nın hem iç siyasetinde hem de uluslararası alanda mülteci politikaları konusunda önemli tartışmalara yol açıyor. Ülkenin gelecekteki mülteci politikalarının nasıl şekilleneceği merak konusu.
