Uluslararası Fonogram Endüstrisi Federasyonu (IFPI) ile Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAA), Grammy Ödülleri’nin arkasındaki Recording Academy ve oyuncular sendikası SAG-AFTRA dahil sekiz kuruluş, yapay zeka tarafından oluşturulan ile yapay zeka destekli müzikleri ayırt etmek için gönüllü bir etiketleme sistemini duyurdu. Açıklamada, “Dinleyiciler, yapay zekanın kullanılıp kullanılmadığını ve ne ölçüde kullanıldığını bilmek istiyor. Bu etiketler, şeffaflık için kolay anlaşılır ve geniş ölçekte uygulanabilir bir yaklaşım sunacak.” denildi. Sistem, AI‑Generated ve AI‑Assisted olmak üzere iki farklı kategoriyi içeriyor ve küresel müzik platformlarında yaygınlaştırılmayı hedefliyor. Yapay zeka teknolojisinin müzik sektörüne etkisini anlamak için bu yeni etiketlemenin nasıl işleyeceğine ve sektördeki tepkilere yakından bakın.
İki yeni etiket ve neyi ifade ediyorlar
AI‑Generated etiketi
Bu etiket, bir kaydın tamamen veya temel yaratıcı unsurlarının büyük bir kısmının yapay zeka tarafından oluşturulduğu eserler için kullanılacak. Yalnızca yapay zeka komutlarıyla oluşturulan parçalar yanı sıra ana vokaller veya temel enstrümantal bölümler yapay zeka tarafından üretilen şarkılar da bu kategoriye giriyor. Örnek olarak, bir kullanıcı yapay zeka modeline “üç dakikalık bir pop şarkısı oluştur” dediğinde, sonuçlanan eser AI‑Generated etiketi alacak. Bu etiket, dinleyicilere eserin insan mürettebatu olmadan tamamen makine tarafından hazırlandığını açıkça gösteriyor.
AI‑Assisted etiketi
AI‑Assisted etiketine sahip eserler, büyük ölçüde insanlar tarafından yaratılmış ve insan yaratıcılığını yansıtan müziklerdir; ancak bazı yaratıcı unsurlar yapay zeka ile üretilebilir. Bu tür eserlerde ana vokaller ve temel enstrüman bölümlerinin insanlar tarafından icra edilmesi şart. Örneğin, bir besteci yapay zeka yardımıyla akordlar oluşturup bu akordlar üzerine vokal yazarsa, şarkı AI‑Assisted etiketi alacak. Bu etiket, dinleyicilere insan müdahalesinin hâlâ eserin merkezinde olduğunu bildiriyor.
Sektördeki tepkiler ve mevcut uygulamalar
Deezer, yapay zeka tarafından oluşturulan parçaları işaretlemek için zaten *yapay zeka müzik tespit sistemini kullanıyor. Şirket, yeni yüklenen müziklerin yaklaşık yarısında yapay zeka izlerine rastlandığını ve sistemin yüzde 99,8 doğruluk oranına sahip olduğunu açıkladı. Apple Music’ten bir yönetici, yılın başında Billboard’a platforma yüklenen şarkıların üçte birinden fazlasının tamamen yapay zeka ile üretildiğini söyledi. Spotify ise nisanda, sanatçıların kimliğine ve gerçekliğine güvenilebilirlik sağlamak amacıyla “Verified by Spotify” etiketini kullanıma soktu. Bu adım, müzik platformları arasında şeffaflık çabalarının arttığını gösteriyor.
Bu yeni gönüllü etiketleme sistemi, sektörde zaten var olan uygulamaları güçlendirebilir. IFPI ve RIAA, etiketlemenin küresl skalada benimsenmesini hedefliyor ve platformların kendi tespit sistemleriyle uyumlu hale gelmesini umuyor. Gönüllülük esasına dayanan bir sistem, zorunlu düzenlemeler olmadan geniş çapta benimsenme olasılığını artırıyor; ancak bazı uzmanlar, uyarı (mark) niteliğinde bir denetim mekanizmasının eksik olduğunu belirtiyor.
Uygulanabilirlik ve gelecek planları
Sistem, etiket sistemi*nin müzik platformları da dahil olmak üzere küresl çapta yaygınlaştırılmasını hedefliyor. IFPI ve RIAA yöneticileri, etiketlemenin “kolay anlaşılır ve geniş ölçekte uygulanabilir” olduğunu vurguluyor. Gönüllü doğası, platformların isteğe bağlı katılımını sağlarken, dinleyiciler için şeffaflığı artırıyor. Uzmanlar, bu adımın yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklere yönelik pozitif (span style="color:#28a745") algıyı şekillendirebileceğini ve sanatçıların yapay zeka kullanımını açıklamasını teşvik edebileceğini söylüyor.
Gelecekte, bu etiketleme sistemi daha fazla platform tarafından benimsenebilir ve yapay zeka ile oluşturulan müziklere yönelik düzenleyici çabaların önünü açabilir. Sektör gözlemcileri, sistemin zamanla zorunlu hale gelebileceğini ve uyarı (mark) niteliğinde bir denetim mekanizmasının eklenebileceğini öngörüyor. Bu gelişme, yapay zeka destekli yaratıcılığın müzik endüstrisindeki rolünü şekillendirmeye devam edecek.
