Çin'in Tianjin kentinde, 595,5 metrelik Goldin Finance 117 gökdeleni 18 yıldır yarım kaldı. Geliştirici firmanın borç krizi yüzünden inşaat durdu. Terk edilmiş dev yapı, ülkenin emlak krizinin sembolü oldu.
Devasa Hayaletin Hikayesi
Tianjin limanında yükselen kule, tamamlandığında çatı havuzlu lüks otele ev sahipliği yapacaktı. 2008'de başlanan proje, dünyanın en yüksek boş gökdeleni unvanını taşıyor. Bugün hala vinçler tepesinde duruyor.
AFP muhabirleri binayı ziyaret ettiğinde doğu cephesinin bir bölümünün açıkta olduğunu gördü. İç mekanlar karanlık ve kullanılamaz halde bekliyor. Bir şantiye işçisi finansman yetersizliğini şöyle özetledi:
"Çok fazla finansman gerektiriyordu, ihtiyaç duyulan sermaye miktarı aşırı büyüktü."
İşçi, ışıkları yakıldığında geceleri çok daha güzel görüneceğini de ekledi. Ancak o gün için net bir tarih yok. Yapının akıbeti belirsizliğini koruyor.
Krizin Kökeni ve Sektörel Çöküş
Goldin Properties, 2015'teki Çin borsası çöküşünün ardından finansal darboğaza girdi. Hong Kong merkezli şirket, kuleyi tamamlayamadan projeyi askıya aldı. Bu durum Çin ekonomisindeki kırılganlığı gözler önüne serdi.
2020'de Pekin yönetimi aşırı borçlanmayı önlemek için kredi musluklarını kıstı. Evergrande, Country Garden ve Vanke gibi devler finansmana erişemez hale geldi. Sektör bir anda duraklamaya sürüklendi.
- Evergrande: En büyük borçlu emlak şirketi
- Country Garden: Tahvil ödemelerinde zorlanıyor
- Vanke: Devlet desteğiyle ayakta kalmaya çalışıyor
Resmi Veriler Zayıflamayı Gösteriyor
İkinci çeyrekte Çin ekonomisi yıllık bazda yüzde 4,3 büyüdü. Bu, son üç yıldan uzun sürenin en zayıf performansı. Emlak sektörü büyümenin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
Bir dönem ekonominin motoru olan gayrimenkul, bugün yük oluşturuyor. Yarım kalan konut kuleleri pek çok kentte silüeti bozuyor. Uzmanlar yapısal reform şart diyor.
Krizin Toplumsal Yansımaları
Terk edilmiş binalar sadece beton yığını değil. Binlerce işçi ve alıcı mağdur oldu. Tamamlanmamış ev alan aileler belirsizlik içinde yaşıyor. Gayrimenkul güveni sarsıldı.
Devlet teşvik paketleri açıklasa da piyasa henüz ısınmadı. Yatırımcılar temkinli davranıyor. Krizin çözümü zaman ve şeffaflık gerektiriyor.
Sonuç: Sistemik Risk Büyüyor
Goldin Finance 117, Çin'in emlak sorununu özetleyen bir anıt gibi duruyor. Borç bataklığı sadece bir şirketi değil, tüm sektörü etkiledi. Krizin kontrol altına alınmaması küresel yankı yaratır.
Yarım gökdelenler ve boş konutlar, modelin sürdürülemez olduğunu gösteriyor. Pekin'in atacağı adımlar yakından izleniyor. Tianjin örneği ders niteliğinde.
